Modelvliegtuigbouw Practijk - J. van Hattum

Modelvliegtuigbouw Practijk - J. van Hattum

Tweede Deel - Practijk

VOORBERICHT BIJ HET TWEEDE DEEL, ,,PRACTIJK"

Deel 1, ,,Theorie", dat in Februari van 1943 verscheen, heeft zeer veel belangstelling ondervonden. 
De behoefte ecbter aan een boek, waarin de practijk van de modelvliegtuigbouw uitvoerig behandeld wordt, is minstens even groot. 
Beide delen, waarvan het tweede voor U ligt, waren oorspronkelijk als een geheel op­gezet. 
De tijdsomstandigheden zijn de oorzaak van het veel latere verschijnen van dit deel.
Daar beide deelen een geheel vormen, heb ik slechts daar, waar dit voor een goed begrip van het behandelde noodzakelijk was — b.v. bij het invliegen — een onderdeel van de theorie kort samen­gevat. 
In 't algemeen wordt verondersteld, dat de lezer met het eerste deel min of meer vertrouwd is, of het althans kan raad­plegen.
De practijk van de modelvliegtuigbouw is reeds zover ontwikkeld, dat men deze niet in zijn geheel in een boek van normale omvang kan behandelen. 
Bijna elk onderwerp zou uitvoeriger kunnen besproken worden.
In 't bizonder geldt dit voor de benzinemotor, waarvan vele lezers waarschijnlijk gaarne meer constructie-details zouden willen zien. 
Dit is echter een gespecialiseerd onderwerp en de lezer zal hiervoor de betreffende literatuur moeten raadplegen. 
De in dit boek gegeven verzameling van constructie-vormen maakt geenszins aanspraak op volledigheid; er zijn immers nog vele, hetzij mogelijke, hetzij reeds toegepaste, waarvoor de ruimte niet toereikend was. 
Ik heb echter in de eerste plaats uit de prac­tijk geput en getracht hierbij vooral de grote lijn aan te geven, zodat de ontwerper uit de gegeven vormen en constructies zelf andere mogelijkheden kan afleiden, zonder zich op geheel onbekend terrein te moeten begeven.
De illustraties zijn dan ook zo opgezet, dat men ze in vele gevallen los van de tekst kan denken, en de modelvliegtuigbouwer kan, alleen al door aandachtige bestudering van de afbeeldingen, zijn kennis van bestaande constructies verrijken. 
Het spreekt echter wel vanzelf, dat hij de ware kennis niet kan verkrijgen door het lezen van een boek, maar dat hij die alleen kan opdoen in de practijk; hij moet dus zelf ontwerper, bouwen, vliegen en experi­menteren. 
Dit boek kan slechts raden; het geheel nieuwe moet men zelf tot stand brengen.

Een deel van de, in dit boek genoemde, materialen en gereed­schappen — vooral de laatste — zullen in deze tijd moeilijk of zelfs in 't geheel niet te verkrijgen zijn. 
Dit geldt ook voor teken­gerei, motorrubber en benzinemotoren. 
Ik heb echter bij het schrijven van het boek hiermee geen rekening kunnen houden, aangezien het aanspraak op volledigheid moest kunnen maken en bovendien deze abnormale toestand slechts van tijdelijke aard is. 
In de meeste gevallen zal de modelvliegtuigbouwer zelf wel over enig gereedschap beschikken, of in staat zijn het te lenen. 
Hier en daar slaagt men er nog wel in gebruikte gereedschappen over te nemen.
Een boek als dit zou zonder de enthousiaste medewerking van mijn collega's slechts een persoonlijke en dus een beperkte kijk op het onderwerp kunnen geven. 
In het bizonder dank ik hier J. H. D. Blom, die bij het doorlezen, zowel van het handschrift als de drukproeven, vele waardevolle aanwijzingen gaf, waarvan ik een goed gebruik heb kunnen maken. 
Hij schreef bovendien Hoofd­stuk X (De rubbermotor) en beschreef de moderne inbouw van de benzinemotor in Hoofdstuk XI. 
Ook is de methode voor het ontwerpen van de schroef voor een modelvliegtuig met rubber-motor, welke methode m.i. in de modelvliegtuigbouw geheel nieuw is, van zijn hand (zie aanhangsel). 
Verder dank ik nog o.a. R. Dijkman, die illustraties en stof leverde voor Hoofdstuk XI, en wijlen H. Kerkhoff, die vele aanwijzingen gaf welke in Hoofdstuk XIV zijn verwerkt. Tenslotte dank ik ook de model­vliegtuigbouwers, die gegevens van hun ontwerpen belangeloos ter beschikking hebben gesteld en waarvan ik noem : K. Drost, A. Fournier, H. L. F. de Kat, B. van Leeuwen, G. J. v. d. Linden, J. van Melick, W. Ponsen, R. Schliekelmann, L. K. Suls, H. Veenstra en de vele buitenlandse bouwers, waarmee het contact door de oorlog werd verbroken.
Ik houd mij ten zeerste aanbevolen voor opmerkingen, die tot verbetering van dit werk kunnen Leiden en ik hoop dat het tweede deel even grote belangstelling mag ondervinden als zijn voor­ganger.
Den Haag, Maart 1944    J. VAN HATTUM