Vliegende Vleugels - C van Steenderen

Vliegende Vleugels - C van Steenderen

Samengesteld door C van Steenderen

Bij de aanschaf van Theodorus Niemeyers Koffie en Thee werden plaatjes verstrekt die in genoemd boek werden geplakt.

Beschreven worden 14 vliegtuigen die o.a.in de 2e wereldoorlog werden gebruikt. 

Niemeijer begon middenin de grote depressie die een eind maakte aan de productie van sigaretten in 1933/34 met de productie van koffie en thee in de
leegstaande sigarettenfabriek.
In de dertiger jaren richtten de grote concurrenten in de koffie en thee, Van Nelle en Douwe Egberts zich vooral op het (mede) uitgeven van goedkope jeugdboeken. 
Alleen Kanis & Gunnink in het nabije Kampen, die circa 1920 al begonnen was met plaatjes bij de koffie en thee, kwam in 1929 en daaropvolgende jaren met vier grote albums. 
Niemeijer volgde in 1935 met kleine series ingekleurde fotoplaatjes bij de koffie en thee en een bijbehorend album met beknopte beschrijvingen getiteld De Bonte Wereld 1. De typisch Duitse sigarettenplaatjes, zoals de UFA-plaatjes van Pleines, en de beschrijvingen zijn een selectie uit het album “Die Bunte Welt” van Zigarettenfabrik
Yenidze Dresden, verschenen rond 1931. 
Het album is uitgevoerd als een oblong fotoalbum met omgeplakte slappe kaft zoals alle Duitse sigarettenalbums uit die tijd, met dikke bladen en semitransparante
schutbladen. 
De voorkant van het Duitse album is zoals gebruikelijk uitgevoerd in hoogdruk met veel goud. 
Voor het album van Niemeijer is een nieuw, minder bombastisch ontwerp gemaakt met een fotomontage.
Dit album vertoont grote overeenkomsten met het enige Vittoria – Miss Blanche album met tekst, De Wereld in Beeld, met dezelfde soort plaatjes, dat is uitgegeven in 1930. 
Daarvan is echter de omslag totaal anders uitgevoerd. 
Dat album is eveneens overgenomen van de Duitse sigarettenindustrie.
“De Bonte Wereld” werd nadrukkelijke aangekondigd als deel I en een deel II werd in het vooruitzicht gesteld, maar het is bij dit ene deel gebleven.
Niemeijer heeft hierna geen plaatjes meer uitgegeven tot na de oorlog.
Na het beëindigen van de rantsoenering van koffie en thee na de oorlog, was Niemeijer direct al in 1947 de eerste die weer een “echt” album uitbracht,
Vliegende vleugels, een groot klassiek album, ingebonden met linnen rug, met echte stijve plaatjes die verspreid werden bij de koffie en thee. 
(Zie verder de inleiding “De grote naoorlogse vliegtuigenalbums” hierna.) 
Al snel bleek dat de populariteit van het verzamelen van albumplaatjes de oorlog overleefd had; binnen een jaar was al een tweede druk van het album nodig. 
De grote concurrent Douwe Egberts, die in 1933 een fotoboek over de Nederlandse luchtvaart had uitgebracht, haakte hier snel op in door in 1948 zijn eerste grote
album uit te brengen, genaamd Kleurenvlucht. 
Niemeijer gaf zich echter nog niet gewonnen.
In 1949 verscheen een tweede deel van Vliegende vleugels. 
Deze albums gaan helemaal over vliegtuigen en alle plaatjes zijn zwart-wit foto’s van vliegtuigen. 
Redelijk gewild bij jonge en oudere jongens, maar geen boeken om gezellig een avondje in te gaan lezen. 
De populariteit van deze plaatjes werd in de vijftiger jaren volledig verdrongen door de gekleurde schepenplaatjes van Hooimeijer en autoplaatjes van Full Speed.

De grote naoorlogse vliegtuigenalbums

Na de oorlog bracht Niemeijer in 1947 als eerste in Nederland weer een “echt” klassiek album uit, Vliegende vleugels. 
Dit album is een bewerking van het in 1944 bij uitgeverij A.W. Bruna verschenen platenboek “De glorie van de luchtvaart”, door C. van Steenderen jr.
De keuze van het onderwerp is opmerkelijk. 
Men zou verwachten dat na de gruwelijke oorlog, waarin een voorheen ongekende schade was aangericht door de luchtbombardementen, de populariteit van vliegtuigen niet groot zou zijn. 
Het tegendeel was echter waar. 
De plaatjes van vliegtuigen, die weer bij de koffie en thee verstrekt werden, werden zeer populair. 
Ook de albums, die zeker in die tijd van schaarste tamelijk kostbaar waren, waren zeer gewild; binnen een maand was het album uitverkocht.
In januari 1948 werd een tweede druk uitgebracht.
In 1949 verscheen vervolgens een tweede deel en de derde druk van deel 1.
In 1950 verscheen de derde druk van deel 2.

De twee boeken zijn op dezelfde wijze uitgevoerd. 
Het zijn grote kwarto albums van 24,5 x 31 cm, ingebonden met linnen rug, zonder rugopdruk. 
Het beplakte voorplat is glanzend uitgevoerd. 
Op het matte achterplat is klein het theelogo van Niemeijer gedrukt (zie hierboven). 
De albums met 96 pagina’s van redelijk zwaar papier en vulstrips zijn vrij dik.  
Opmerkelijk aan het eerste album is het gebruik van een steunkleur op de eerste pagina van elk hoofdstuk en in de eindillustratie
– de gestileerde Icarus die ook het voorplat siert. 
Dit gebruik van een steunkleur werd standaard bij Douwe Egberts.
Deze twee albums gaan helemaal over vliegtuigen. 
Alle redelijk stijve plaatjes zijn zwart-wit foto’s van vliegtuigen. 
Beide albums bevatten 96 kleine plaatjes, van het vrij grote formaat 60 x 90 mm, en 5 paginagrote platen.
Alle platen en plaatjes zijn doorlopend genummerd, in het eerste album van 1 tot en met 101 en in het tweede album van 102 tot en met 202.
Verder bevatten beide albums een groot aantal paginavullende technische tekeningen van vliegtuigen, en deel 2 heeft daarnaast een groot aantal diverse getekende illustraties. 
De illustrator Rein van Looy (1910 – 1994), die meerdere boeken van Van Steenderen illustreerde, is niet in de albums vermeld, alleen achterop de grote platen.
Na de inleiding worden in het eerste album hoofdstukgewijs 14 vliegtuigen behandeld. 
De teksten zijn zeer gedetailleerd en geven zowel veel historische als technische gegevens.
Het tweede album is anders opgezet, met 6 hoofdstukken over respectievelijk School-, Reis- en Sportvliegtuigen, Verkeersvliegerij, Militaire vliegerij, Hefschroefvliegtuigen,
Motoren en Luchthavens.

NIEM13
Vliegende vleugels
Vliegende vleugels. Samengesteld door C. van Steenderen.
Uitgave Theodorus Niemeijer N.V. Groningen. 
Oktober 1947
96 pagina’s vanaf het voorlooptitelblad, waarbij de paginanummers pas vanaf pagina 11 vermeld zijn.
96 zwart-wit fotoplaatjes om in te plakken in de tekst en 5 paginagrote platen, doorgenummerd van 1 – 101.
De kleine plaatjes 1 t/m 5 en de grote plaat 13 werden ingeplakt bij het album bijgeleverd.
2 e ongewijzigde druk januari 1948; 3e druk 1949.
De druk en het jaartal zijn vermeld op de titelpagina.
Prijs: ƒ 2,25 of 100 “Vliegende Vleugels punten” opgeplakt op de pakjes koffie en thee. 
De plaatjes werden ook verstrekt op de punten.

Kenmerken
De kenmerken van dit album zijn hiervoor behandeld. 
Kwarto album van 24,3 x 31 cm, ingebonden met vulstrips. 
De linnen rug van de 1e druk is helderblauw, van de 2 e en 3e druk donkerblauw. 
De voorkant is glanzend. 
Het matte achterplat is wit met klein het koffie- en theelogo van Niemeijer, de ruggelings zittende theedrinkende Chineesjes in lichtblauw.
Het album bevat 10 technische tekeningen door de illustrator R.L.C. van Looy.
In de eerste druk waren de meegeleverde plaatjes met fotohoekjes ingeplakt, met als gevolg dat vaak alle plaatjes
verder ook met fotohoekjes ingeplakt werden. 
De matte wat vage plaatjes en platen in dit album zijn in diepdruk gedrukt door Joh. Enschedé. 
Op de achterzijde zijn het album en de naam en het nummer van het plaatje vermeld.

N.B. Er zijn van dit album 100 genummerde door de auteur gesigneerde exemplaren uitgegeven.

Inhoud
Dit album is een bewerking van het in 1947 bij het Hollandsche Uitgevershuis verschenen grote platenboek van Van Steenderen getiteld “Mijlpalen”.
Na de inleiding, waarin aan de rol van de vliegtuigen in de oorlog ruime aandacht wordt gegeven, worden in de 14 hoofdstukken de volgende vliegtuigen gedetailleerd behandeld, steeds met uitwijdingen over andere typen van dezelfde fabrikant: Republic P-47, Lockheed P-38, Bristol 142-M, Boeing B-17 („Flying Fortress”), De Havilland DH. 98, Hawker „Hurricane”, Supermarine Spitfire, North American P-51, Handley Page „Halifax”, Avro „Lancaster”, Consolidated Model 32, Consolidated „Catalina”,
Lockheed „Constellation”, Douglas Commercial Model drie.

Harde kaft ( gebonden ) - Theodorus Niemeijer Groningen - 1948 - 96 pag - ( 905 gram - afm: 24 cm x 30,5 cm )

In goede staat met alle plaatjes ( voorkaft rug ligt los , zie scan )